Przyjęcie i Odrzucenie Spadku

Przyjęcie i Odrzucenie Spadku – terminy, skutki, ochrona przed długami | Kancelaria Poznań

Śmierć bliskiej osoby to czas żałoby — ale jednocześnie czas, w którym prawo wymaga od Ciebie podjęcia decyzji. Masz na to 6 miesięcy. Może się wydawać, że to dużo. W praktyce termin mija zaskakująco szybko, zwłaszcza gdy nie wiesz, co wchodzi w skład spadku i czy nie ma w nim długów.

Wiemy, że klienci przychodzą do nas z trzema pytaniami: czy muszę coś robić, ile mam czasu i co się stanie z moimi dziećmi, jeśli odrzucę spadek. Odpowiedzi na wszystkie trzy zależą od konkretnych okoliczności — ale można je ustalić szybko, na pierwszej konsultacji.

Decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest nieodwołalna. Złożonego oświadczenia nie można cofnąć. Dlatego tak ważne jest, żeby podjąć ją świadomie — znając skutki dla siebie, dzieci i dalszej rodziny.

Pierwsza konsultacja: 350 zł (60–90 min)

Co otrzymasz:

Ustalenie, od kiedy biegnie Twój 6-miesięczny termin
Analizę, czy przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza może być bezpieczniejsze niż odrzucenie
Ocenę skutków dla dzieci i dalszych spadkobierców
Informację o procedurze odrzucenia w imieniu małoletniego
Listę dokumentów i terminów

Koszt konsultacji jest zaliczany na poczet wynagrodzenia za prowadzenie sprawy.

Umów się: +48 61 222 49 63 | bartosz.kowalak@prawnikpoznanski.pl

Spis treści

Jak nabywa się spadek — automatycznie, ale nieodwołalnie

Z chwilą śmierci spadkodawcy spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa. Automatycznie, bez żadnego wniosku, bez sądu. Nie trzeba niczego robić, żeby stać się spadkobiercą.

To nabycie nie jest jednak definitywne. Prawo daje każdemu spadkobiercy czas — 6 miesięcy — na podjęcie decyzji: czy przyjąć spadek i na jakich warunkach, czy go odrzucić. Jeśli żadnej decyzji nie podejmie — automatycznie przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Nabycie spadku obejmuje nie tylko aktywa — mieszkania, samochody, oszczędności, wierzytelności — ale też wszystkie długi spadkodawcy. Kredyty, pożyczki, zaległości podatkowe, zobowiązania wobec ZUS. Decyzja o przyjęciu lub odrzuceniu spadku to decyzja o przejęciu lub odcięciu się od całości praw i obowiązków majątkowych po zmarłym.

Trzy opcje — co możesz zrobić ze spadkiem?

Zgodnie z art. 1012 Kodeksu cywilnego, każdy spadkobierca — ustawowy i testamentowy — ma do wyboru trzy możliwości.

Przyjęcie spadku wprost

Przyjmujesz cały majątek i cały dług. Odpowiadasz za zobowiązania spadkodawcy bez żadnego ograniczenia — całym swoim majątkiem, obecnym i przyszłym. Jeśli długi przekraczają wartość odziedziczonego majątku, różnicę musisz zapłacić z własnej kieszeni.

Przyjęcie wprost jest ryzykowne, jeśli nie znasz pełnego stanu długów. Po nowelizacji z 2015 r. nie jest już ono domyślnym skutkiem bezczynności — zastąpiło je przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza. Wciąż jednak możliwe jest złożenie wyraźnego oświadczenia o przyjęciu wprost — np. gdy masz pewność, że spadek nie jest zadłużony i chcesz uniknąć formalności związanych ze spisem lub wykazem inwentarza.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza

Przyjmujesz majątek, ale Twoja odpowiedzialność za długi jest ograniczona do wartości czynnej spadku — czyli tego, co faktycznie odziedziczyłeś. Jeśli długi są wyższe niż aktywa — odpowiadasz tylko do wartości aktywów. Twój majątek osobisty pozostaje bezpieczny.

To domyślny skutek bezczynności — jeśli nie złożysz żadnego oświadczenia w terminie 6 miesięcy, przyjmujesz spadek właśnie w ten sposób. Przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza niezbędne jest złożenie spisu inwentarza lub wykazu inwentarza, który dokumentuje skład i wartość spadku.

Odrzucenie spadku

Całkowita rezygnacja z dziedziczenia. Z chwilą złożenia skutecznego oświadczenia o odrzuceniu spadku jesteś traktowany tak, jakbyś nie dożył chwili śmierci spadkodawcy. Nie odpowiadasz za żadne długi. Nie dostajesz żadnych aktywów. Tracisz też prawo do zachowku.

Twój udział przechodzi na dalszych spadkobierców — najczęściej na Twoje dzieci.

Termin 6 miesięcy — od kiedy i jak go liczyć?

Termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wynosi 6 miesięcy. Jest to termin zawity — nie podlega przywróceniu ani przedłużeniu. Jego upływ powoduje automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Od kiedy biegnie termin?

Termin biegnie od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 k.c.). W praktyce:

Dla spadkobierców ustawowych pierwszego kręgu (dzieci, małżonek) — od dnia, w którym dowiedzieli się o śmierci spadkodawcy.

Dla dalszych krewnych (wnuków, rodzeństwa, rodziców) — od momentu, w którym dowiedzieli się, że osoby dziedziczące przed nimi odrzuciły spadek lub nie mogą dziedziczyć z innej przyczyny. Termin jest więc „przesuwny” — zaczyna biec dopiero wtedy, gdy dana osoba faktycznie staje się potencjalnym spadkobiercą.

Dla spadkobierców testamentowych — od dnia, w którym dowiedzieli się o istnieniu i treści testamentu.

Dla małoletnich — od dnia, w którym o tytule powołania dziecka dowiedział się jego przedstawiciel ustawowy.

Dla dziecka poczętego, lecz nienarodzonego — od chwili żywego urodzenia.

Jak zachować termin przy składaniu wniosku do sądu?

Nowelizacja z listopada 2023 r. wprowadza istotne ułatwienie: jeśli spadkobierca złożył wniosek do sądu o odebranie od niego oświadczenia przed upływem 6 miesięcy — termin jest zachowany, niezależnie od tego, kiedy sąd faktycznie odbierze oświadczenie (art. 1015 § 1.1 k.c.). Liczy się data złożenia wniosku, nie data posiedzenia.

Ważna pułapka: termin biegnie od dnia dowiedzenia się o tytule powołania, a nie od dnia otrzymania pisma z sądu. Brak oficjalnego zawiadomienia nie zatrzymuje biegu terminu. Jeśli wiesz o śmierci bliskiej osoby — termin już biegnie.

Gdzie złożyć oświadczenie?

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku można złożyć wyłącznie przed sądem lub przed notariuszem. Złożone w inny sposób — np. w piśmie wysłanym do banku lub do rodziny — jest nieważne.

Przed notariuszem

Najszybsza i najwygodniejsza ścieżka dla większości klientów. Wizytę można umówić często w ciągu kilku dni. Notariusz sporządza akt notarialny, który od razu jest skuteczny. Koszt: taksa notarialna to zazwyczaj kilkadziesiąt do kilkuset złotych (zależnie od kancelarii), plus VAT i koszty wypisów.

Przed sądem

Oświadczenie składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu osoby składającej oświadczenie. Sąd niezwłocznie przesyła oświadczenie do sądu spadku. Opłata sądowa od wniosku o odebranie oświadczenia: 100 zł. Czas oczekiwania na termin posiedzenia może wynosić kilka do kilkunastu tygodni — dlatego przy zbliżającym się terminie 6-miesięcznym zawsze zalecamy wniosek do sądu złożyć jak najwcześniej.

Za granicą — przed konsulem

Polacy mieszkający za granicą mogą złożyć oświadczenie o odrzuceniu spadku przed polskim konsulem. Konsul poświadcza własnoręczność podpisu pod oświadczeniem. Oświadczenie ze stwierdzonym podpisem należy następnie niezwłocznie przesłać do sądu spadku w Polsce — liczy się data wpływu do sądu, a nie data nadania. Dlatego przy zbliżającym się terminie niezbędne może być ustanowienie pełnomocnika w Polsce, który złoży lub prześle oświadczenie za granicą przebywającego spadkobiercy.

Forma oświadczenia — co musi zawierać i czego nie wolno

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać: imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci, miejsce ostatniego zamieszkania, tytuł powołania (ustawa lub testament), treść oświadczenia. Ponadto — spis znanych osób z kręgu spadkobierców ustawowych i informacje o testamentach.

Czego bezwzględnie nie można robić

Nie można złożyć oświadczenia pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu. Sformułowanie w stylu „Odrzucam spadek, jeśli długi przekraczają 50 000 zł” — jest bezwzględnie nieważne. Takie oświadczenie nie wywołuje żadnych skutków prawnych.

Nie można odrzucić spadku częściowo. Nie ma możliwości przyjęcia aktywów i jednoczesnego odrzucenia długów. Spadek bierzesz w całości albo odrzucasz w całości.

Nie można cofnąć złożonego oświadczenia. Raz złożone — jest nieodwołalne.

Skutki odrzucenia — efekt domina

Odrzucenie spadku wywołuje skutek prawny ex tunc — z mocą wsteczną od chwili otwarcia spadku. Odrzucający traktowany jest tak, jakby nie dożył śmierci spadkodawcy. Jego udział przechodzi na kolejnych spadkobierców zgodnie z ustawową kolejnością lub treścią testamentu.

Przy dziedziczeniu ustawowym

Jeśli syn dziedziczy po ojcu i odrzuca spadek — do dziedziczenia wchodzą jego dzieci (wnuki spadkodawcy). Jeśli syn nie ma dzieci — udział przechodzi na dalszych krewnych w kolejności ustawowej.

Klasyczny przykład efektu domina: ojciec ma syna i córkę. Syn odrzuca zadłużony spadek. Do dziedziczenia dochodzą dzieci syna — jego pełnoletnia córka i dwoje małoletnich wnuków. Pełnoletnia wnuczka musi sama odrzucić spadek. Małoletni wnukowie — przez rodziców, z zachowaniem wymogów dotyczących małoletnich.

Przy dziedziczeniu testamentowym

Jeśli jedyny spadkobierca testamentowy odrzuca spadek — do dziedziczenia dochodzą spadkobiercy ustawowi (o ile testament nie przewiduje podstawienia). Jeśli jest kilku spadkobierców testamentowych i jeden odrzuca — przeznaczony dla niego udział przyrasta pozostałym (chyba że testator postanowił inaczej).

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego — nowelizacja 2023

To jedno z najważniejszych zagadnień praktycznych i zarazem jedno, które po nowelizacji z 15 listopada 2023 r. uległo istotnej zmianie.

Zasada ogólna — zgoda sądu

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka. Co do zasady wymaga zgody sądu opiekuńczego (art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Bez tej zgody oświadczenie złożone przez rodzica w imieniu dziecka jest nieważne.

Wyjątek po nowelizacji — odrzucenie bez zgody sądu

Od 15 listopada 2023 r. rodzice mogą odrzucić spadek w imieniu małoletniego dziecka bez uzyskiwania zgody sądu, pod warunkiem że spełnione są łącznie trzy warunki (art. 101 § 4 KRiO):

Dziecko jest powołane do dziedziczenia w wyniku uprzedniego odrzucenia spadku przez rodzica (nie z innej przyczyny — np. bezpośrednio z testamentu).

Spadek odrzucają jednocześnie wszystkie pozostałe rodzeństwo tego dziecka (inni zstępni rodziców). Jeśli rodzice mają troje dzieci — muszą odrzucić spadek w imieniu wszystkich trojga. Nie można wybriórczo odrzucić w imieniu jednego, pomijając drugie.

Oboje rodziców wyraża zgodę na odrzucenie (jeśli oboje mają władzę rodzicielską) — lub dokonują odrzucenia wspólnie. Jeśli rodzice nie mogą dojść do porozumienia — konieczna jest zgoda sądu.

Do jakiego sądu złożyć wniosek o zgodę?

Jeśli nie zachodzą warunki do odrzucenia bez zgody sądu — należy złożyć wniosek. Co do zasady właściwy jest sąd rodzinny (sąd rejonowy w miejscu zamieszkania dziecka). Wyjątek: jeśli toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku — właściwy jest sąd spadku.

Zawieszenie terminu podczas postępowania sądowego

Gdy złożenie oświadczenia w imieniu dziecka wymaga zgody sądu — bieg 6-miesięcznego terminu ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania. Po jego prawomocnym zakończeniu termin biegnie dalej (nie od nowa!). Oznacza to, że jeśli przed złożeniem wniosku minęły już np. 2 miesiące z 6, po zakończeniu postępowania pozostają tylko 4 miesiące. Należy to starannie kontrolować.

Nowelizacja z 2023 r. przewiduje też, że sąd odbierający oświadczenie od rodzica zawiesza swoje postępowanie na czas uzyskiwania przez inny sąd zgody na odrzucenie w imieniu dziecka (art. 1015 § 1.2 k.c.).

Odrzucenie spadku a zachowek

Odrzucenie spadku pozbawia prawa do zachowku. Osoba, która odrzuciła spadek, jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku — a zatem traci status spadkobiercy i uprawnionego do zachowku.

Skutek ten jest definitywny. Nie można odrzucić spadku i jednocześnie zachować prawa do zachowku.

Ważne zastrzeżenie — odrzucenie gdy nie było powołania

Uchwała Sądu Najwyższego przesądziła: jeśli ktoś złożył oświadczenie o odrzuceniu spadku, będąc pominięty w testamencie (a więc nie będąc spadkobiercą z żadnego tytułu), takie oświadczenie jest bezskuteczne. Nie wywołuje fikcji prawnej. Osoba ta wciąż może dochodzić zachowku. A jej dzieci — nie nabywają żadnych roszczeń zachowkowych, bo „odrzucenie” nie było skuteczne.

Wniosek praktyczny: przed złożeniem oświadczenia zawsze trzeba sprawdzić, czy dana osoba rzeczywiście jest powołana do dziedziczenia. Bezpodstawne odrzucenie nie przynosi żadnych skutków — ani pozytywnych, ani negatywnych.

Zachowek a odrzucenie przez dziecko-zapisobiercę

Gdy dziecko odrzuca spadek, a jest jednocześnie beneficjentem dyspozycji wkładem na wypadek śmierci lub darowizny za życia — wartość tych świadczeń nadal wchodzi do substratu zachowku dla pozostałych uprawnionych.

Odrzucenie a wierzyciele — skarga pauliańska

Odrzucenie spadku może być kwestionowane przez wierzycieli odrzucającego. Jeśli majątek osobisty spadkobiercy jest już obciążony długami, a majątek spadkowy mógłby zaspokoić tych wierzycieli — odrzucenie może być traktowane jako działanie na ich szkodę.

Zgodnie z art. 1024 k.c., każdy wierzyciel, którego wierzytelność istniała w chwili odrzucenia spadku, może w ciągu 6 miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o odrzuceniu (nie dłużej niż 3 lata od odrzucenia) żądać uznania odrzucenia za bezskuteczne w stosunku do niego. Jest to termin zawity.

Jeśli sąd uzna odrzucenie za bezskuteczne wobec wierzyciela — wierzyciel może kierować egzekucję z przedmiotów majątkowych, które przypadłyby odrzucającemu, tak jakby przyjął on spadek.

Uchylenie się od skutków oświadczenia — błąd i groźba

Złożone oświadczenie jest co do zasady nieodwołalne. Wyjątek: spadkobierca może uchylić się od skutków prawnych swojego oświadczenia (przyjęcia lub odrzucenia), jeśli złożył je pod wpływem błędu lub groźby (art. 1019 k.c.). Uchylenie musi nastąpić przed sądem i wymaga jego zatwierdzenia.

Błąd musi dotyczyć treści oświadczenia — nie okoliczności faktycznych towarzyszących decyzji. Najczęstszy przypadek: spadkobierca odrzucił spadek, nie wiedząc, że zawiera wartościowe aktywa (np. nieznane konto bankowe lub nieruchomość). Jeśli o tym fakcie nie wiedział i nie mógł się dowiedzieć przy dołożeniu należytej staranności — może powoływać się na błąd.

Termin na uchylenie się: rok od wykrycia błędu lub od ustania stanu obawy.

Nie można uchylić się od skutków oświadczenia jedynie dlatego, że decyzja okazała się niekorzystna finansowo. Subiektywna zmiana zdania nie stanowi podstawy uchylenia.

Transmisja — śmierć spadkobiercy przed złożeniem oświadczenia

Jeśli powołany do spadku spadkobierca umrze przed złożeniem oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu — prawo do złożenia oświadczenia przechodzi na jego własnych spadkobierców (transmisja, art. 1017 k.c.). Mogą oni złożyć oświadczenie niezależnie od tego, co sami zrobią ze swoim własnym udziałem po transmisji.

Termin dla transmitariuszy nie może skończyć się wcześniej niż termin na złożenie oświadczenia po własnym spadkodawcy (transmisji).

Odrzucenie a upadłość

Po ogłoszeniu upadłości spadkobiercy, nie może on skutecznie odrzucić spadku. Zgodnie z art. 119 Prawa upadłościowego, spadek wchodzi do masy upadłości i jest uznany za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie o odrzuceniu złożone po ogłoszeniu upadłości jest bezskuteczne z mocy prawa wobec masy upadłości.

Zrzeczenie się dziedziczenia a odrzucenie spadku — kluczowa różnica

Błąd terminologiczny, z którym spotykamy się nierzadko. Zrzeczenie się dziedziczenia i odrzucenie spadku to dwie odrębne instytucje o różnych skutkach.

Zrzeczenie się dziedziczenia — to umowa zawarta z przyszłym spadkodawcą za jego życia, w formie aktu notarialnego. Zrzekający się i jego zstępni są wyłączeni z dziedziczenia — chyba że umówiono się inaczej. Nie można się zrzec testamentowego tytułu powołania. Dotyczy wyłącznie dziedziczenia ustawowego.

Odrzucenie spadku — następuje po śmierci spadkodawcy. Obejmuje tylko odrzucającego (nie jego zstępnych automatycznie). Może dotyczyć zarówno dziedziczenia ustawowego, jak i testamentowego.

Kiedy przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza jest lepsze niż odrzucenie?

To pytanie zadajemy klientom bardzo często — bo odpowiedź nie jest zawsze oczywista.

Odrzucenie jest rozsądne, gdy długi ewidentnie przekraczają aktywa i gdy chcesz się szybko i definitywnie odciąć od sprawy, akceptując, że Twój udział przejdzie na dzieci lub dalszą rodzinę.

Przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza może być lepsze, gdy: nie masz pewności co do składu spadku (może być coś wartościowego, o czym nie wiesz), długi są mniejsze niż aktywa — ale nie masz pewności, chcesz kontrolować sprawę zamiast „przekazywać” ją dzieciom, w rodzinie nie ma komu przekazać udziału (brak dzieci, dalsza rodzina jest nieznana lub też zadłużona).

Przyjęcie z dobrodziejstwem nie jest rozwiązaniem bezproblemowym — wymaga spisu lub wykazu inwentarza i może prowadzić do procesów z wierzycielami. Ale ogranicza odpowiedzialność do wartości aktywów — co chroni Twój majątek osobisty.

Dlaczego nie warto czekać z decyzją?

6 miesięcy to czas, który mija szybciej niż się wydaje — zwłaszcza gdy w grę wchodzą formalności sądowe (wniosek o zgodę na odrzucenie w imieniu dziecka może zająć kilka miesięcy). Z naszego doświadczenia wynika, że klienci, którzy przychodzą do nas na początku biegu terminu, mają komfort: czas na analizę, na zebranie dokumentów, na podjęcie świadomej decyzji. Ci, którzy zgłaszają się w ostatnim miesiącu — działają pod presją, ryzykując błędy proceduralne.

Zadzwoń: +48 61 222 49 63.

W jaki sposób kancelaria może Ci pomóc?

Prowadzimy sprawy związane z przyjęciem i odrzuceniem spadku na każdym etapie. Pomagamy ustalić, od kiedy biegnie termin, które rozwiązanie jest korzystniejsze w danej sytuacji, i przeprowadzamy przez całą procedurę.

Przygotowujemy wnioski do sądu i notariusza, reprezentujemy w postępowaniu o odebranie oświadczenia, przygotowujemy wniosek o zgodę sądu na odrzucenie w imieniu małoletniego i doradzamy przy odrzuceniu w łańcuchu — od rodzica przez dzieci.

Gdy termin jest bliski — działamy szybko. Gdy wierzyciel kwestionuje odrzucenie — reprezentujemy w postępowaniu.

Typowe scenariusze z praktyki

Scenariusz 1: Zadłużona firma po ojcu — odrzucenie w całej rodzinie

Typowa sytuacja: Ojciec prowadził firmę i pozostawił po sobie długi wobec kontrahentów i ZUS-u. Żona i dwoje dorosłych dzieci chcą odrzucić spadek. Jedno z dzieci ma małoletnią córkę.

Procedura: żona i oboje dorosłych dzieci odrzucają spadek notarialnie. Małoletnia wnuczka jest powołana do dziedziczenia wskutek odrzucenia przez rodzica. Rodzice wnuczki — wspólnie — mogą odrzucić spadek w jej imieniu bez zgody sądu (nowelizacja 2023 r.). Terminy są zachowane.

Nauka: nowelizacja z 2023 r. znacznie upraszcza sytuację, gdy rodzic odrzuca i przekazuje sprawę dziecku. Ale tylko przy łącznym spełnieniu warunków — weryfikacja jest konieczna.

Scenariusz 2: Nieznana nieruchomość — odrzucenie bez analizy

Typowa sytuacja: Córka szybko odrzuciła spadek po matce, bo wiedziała o kredycie. Nie wiedziała, że matka posiadała udział w nieruchomości po babci — wartości kilkuset tysięcy złotych.

Po odrzuceniu okazało się, że nieruchomość była warta więcej niż kredyt. Córka chciała cofnąć oświadczenie — ale nie miała podstaw do uchylenia się (wiedziała o śmierci matki, miała możliwość zbadania składu majątku).

Nauka: przed odrzuceniem warto podjąć próbę ustalenia pełnego składu majątku — np. przez zapytanie do banków (OGNIVO), sprawdzenie ksiąg wieczystych, zapytanie do urzędu skarbowego.

Scenariusz 3: Termin biegnie, rodzic za granicą

Typowa sytuacja: Matka mieszka w Niemczech, dowiedziała się o śmierci brata w Polsce. Chce odrzucić spadek — termin za 5 tygodni.

Rozwiązanie: matka udaje się do polskiego konsulatu w Niemczech, sporządza oświadczenie o odrzuceniu spadku z poświadczeniem podpisu. Pełnomocnik w Polsce — ustanowiony pełnomocnictwem notarialnym — składa oświadczenie do sądu spadku w Polsce przed upływem terminu.

Nauka: pobyt za granicą nie zwalnia z terminu i nie uniemożliwia odrzucenia. Ale wymaga dobrej organizacji i — w przypadku bliskiego terminu — natychmiastowego działania.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Co się stanie, jeśli nie złożę żadnego oświadczenia?

Przyjmiesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza — automatycznie, po upływie 6 miesięcy. Twoja odpowiedzialność za długi jest wtedy ograniczona do wartości czynnej spadku. Musisz jednak sporządzić spis lub wykaz inwentarza.

Czy odrzucenie ochroni mnie przed długami ZUS i Urzędu Skarbowego?

Tak — odrzucenie likwiduje odpowiedzialność za wszelkie długi spadkodawcy, w tym wobec ZUS i organów podatkowych. Jeśli długi te wchodzą w skład spadku — po skutecznym odrzuceniu nie odpowiadasz za nie.

Czy mogę odrzucić tylko część spadku?

Co do zasady nie. Spadek przyjmujesz lub odrzucasz w całości. Wyjątki dotyczą specyficznych sytuacji: możliwe jest odrębne traktowanie udziału z tytułu przyrostu i udziału z tytułu powołania, a także odrębne traktowanie udziału z tytułu testamentu i udziału z tytułu ustawy.

Czy zachowam prawo do zachowku po odrzuceniu spadku?

Nie. Odrzucenie pozbawia prawa do zachowku. Jeśli zależy Ci na zachowku — nie odrzucaj spadku.

Ile kosztuje odrzucenie u notariusza?

Taksa notarialna za odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku wynosi zazwyczaj kilkadziesiąt do kilkuset złotych, plus VAT i koszty wypisów. Całkowity koszt rzadko przekracza 300–400 zł od osoby.

Co jeśli mam małoletniego brata lub siostrę — czy rodzic może odrzucić w ich imieniu?

Zależy od sytuacji. Jeśli rodzeństwo jest powołane do dziedziczenia wskutek odrzucenia przez rodzica i wszystkie dzieci rodzica odrzucają — rodzice mogą odrzucić bez zgody sądu. W innych przypadkach potrzebna jest zgoda sądu. Warto sprawdzić, czy okoliczności spełniają wymogi nowelizacji z 2023 r.

Czy można odrzucić spadek po upływie terminu?

Zasadniczo nie — termin jest zawity i nie podlega przywróceniu. Jedyna możliwość: uchylenie się od skutków niezłożenia oświadczenia z powodu błędu lub groźby (art. 1019 § 3 k.c.). Wymaga postępowania sądowego i jest trudne do uzyskania.

Czy odrzucenie chroni moich rodziców, jeśli ja odrzucę?

Jeśli dziedziczysz z ustawy — po Twoim odrzuceniu do dziedziczenia dochodzą Twoje dzieci (nie rodzice). Rodzice dziedziczyliby, tylko gdybyś nie miał zstępnych.

Gdzie prowadzimy sprawy?

Kancelaria Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy ma siedzibę przy ul. Mickiewicza 18a/3 w Poznaniu. Prowadzimy sprawy o przyjęcie i odrzucenie spadku w Poznaniu i przed sądami całej Wielkopolski — w Szamotułach, Obornikach, Środzie Wielkopolskiej, Śremie, Gnieźnie, Kaliszu.

Biuro w Jarocinie dla klientów z południa Wielkopolski — prowadzi Adwokat Anna Konrady.

Konsultacje online dostępne dla klientów z całej Polski.

Poznaj nasz zespół

Radca Prawny Bartosz Kowalak

Bartosz Kowalak – radca prawny Prawo spadkowe

Partner zarządzający. Specjalizacja: prawo spadkowe, w tym postępowania o przyjęcie i odrzucenie spadku, ochrona przed długami, planowanie sukcesji.

Adwokat Anna Konrady

Specjalizacja: prawo spadkowe, odrzucenie w imieniu małoletnich, dział spadku. Biuro w Jarocinie.

Adwokat Michalina Koligot

Specjalizacja: sprawy majątkowe, analiza składu spadku, negocjacje.

Adwokat Marta Krzyżanowicz

Specjalizacja: postępowania sądowe, sprawy o nieważność oświadczeń o przyjęciu/odrzuceniu.

Radca Prawny Katarzyna Opasińska

Specjalizacja: prawo cywilne i spadkowe, doradztwo w zakresie długów spadkowych.

Radca Prawny Katarzyna Gapska

Specjalizacja: dokumentacja procesowa, prawo spadkowe.

Radca Prawny Joanna Jędrzejewska

Specjalizacja: prawo cywilne i majątkowe, dokumentacja.

5 powodów, by wybrać naszą kancelarię

1. Działamy szybko — bo termin nie czeka

W sprawach pilnych (zbliżający się koniec 6-miesięcznego terminu) podejmujemy działania niezwłocznie.

2. Znamy nowelizację z 2023 r.

Zmiany dotyczące odrzucenia w imieniu małoletnich weszły w życie 15 listopada 2023 r. i wymagają precyzyjnego stosowania. Pracujemy na aktualnym stanie prawnym.

3. Analizujemy cały łańcuch — nie tylko Twoją sytuację

Zanim złożysz oświadczenie, sprawdzamy, co stanie się z Twoim udziałem i kto będzie musiał działać dalej.

4. Kompleksowa obsługa

Odrzucenie, zachowek, dział spadku, podatek — prowadzimy całość bez konieczności szukania kolejnych prawników.

5. Uczciwe zasady

Konsultacja 350 zł, zaliczana na poczet wynagrodzenia. Możliwość płatności w ratach.

Najczęściej zadawane pytania o kancelarię

1. Gdzie jesteście? ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań. Tel.: +48 61 222 49 63. E-mail: bartosz.kowalak@prawnikpoznanski.pl. Pon–Pt 8:00–16:00. Tramwaj: Most Teatralny. Biuro w Jarocinie.

2. Prowadzicie sprawy poza Poznaniem? Tak — Wielkopolska i cała Polska. Konsultacje online.

3. Konsultacja? 350 zł, 60–90 min.

4. Bezpłatna porada? Nie — ale możesz wysłać e-mail z opisem sytuacji.

5. Przejmiecie od innego prawnika? Tak, na każdym etapie.

6. Kto prowadzi sprawy? Cały zespół kancelarii.

7. Raty? Tak — ustalamy indywidualnie.

8. Czas odpowiedzi? E-mail: 24 h. Telefon: 8:00–16:00, oddzwaniamy w 2 godziny.

9. Konsultacja online? Tak — Poznań, Jarocin, Google Meet, Zoom, telefon.

Umów się na konsultację

6 miesięcy to nieprzywracalny termin. Działaj zanim minie.

Kowalak Jędrzejewska Konrady i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni
ul. Mickiewicza 18a/3, 60-834 Poznań
Tel.: +48 61 222 49 63
E-mail: bartosz.kowalak@prawnikpoznanski.pl
Poniedziałek–piątek 8:00–16:00

Zobacz także:

Stwierdzenie Nabycia Spadku → /stwierdzenie-nabycia-spadku/
Zabezpieczenie Spadku i Spis Inwentarza → /zabezpieczenie-spadku-spis-inwentarza/
Zachowek → /zachowek/
Dział Spadku → /dzial-spadku/